Trądzik różowaty

Trądzik różowaty (łac. rosacea) to przewlekła choroba zapalna skóry. Początkowo obejmuje przede wszystkim centralną część twarzy, objawiając się rumienieniem i poszerzeniem naczyń krwionośnych. W rozwoju choroby pojawiają się także często niewielkie grudki i krostki. Trądzik różowaty pojawia się zazwyczaj w znacznie późniejszym wieku niż trądzik pospolity i odmienne są również przyczyny wystąpienia choroby. Najczęściej dotyka kobiety po 30. roku życia, ale u mężczyzn często przebiega w ostrzejszy sposób. Większą skłonność do zachorowania mają osoby o jasnej, delikatnej cerze.

Trądzik różowaty – objawy

Objawy trądziku różowatego są niejednolite. Zazwyczaj pojawiają się u osób w wieku dojrzałym i występują niemal wyłącznie na skórze twarzy, przede wszystkim w jej środkowej części: na czole, nosie, policzkach oraz podbródku. Niekiedy zdarza się także, że zmiany skórne pojawiają się na skórze głowy, szyi i dekoltu oraz za uszami. Trądzik różowaty może powodować także dolegliwości w obrębie oczu. Wyróżnia się dwie fazy rozwoju tej choroby, które różnią się przede wszystkim natężeniem występujących objawów oraz trwałością zmian.

Objawy trądziku różowatego są niejednolite. Zazwyczaj pojawiają się u osób w wieku dojrzałym i występują niemal wyłącznie na skórze twarzy, przede wszystkim w jej środkowej części: na czole, nosie, policzkach oraz podbródku. Niekiedy zdarza się także, że zmiany skórne pojawiają się na skórze głowy, szyi i dekoltu oraz za uszami. Trądzik różowaty może powodować także dolegliwości w obrębie oczu. Wyróżnia się dwie fazy rozwoju tej choroby, które różnią się przede wszystkim natężeniem występujących objawów oraz trwałością zmian.

Faza pierwsza (prerosacea)

Objawami występującymi w pierwszej fazie choroby są:

  • przejściowy rumień
  • okresowe uczucie pieczenia
  • nietolerancja kosmetyków

W pierwszej fazie choroby zmiany na skórze są przejściowe i często pojawiają się jako reakcja m.in na: nadmierny stres, promieniowanie słoneczne, ostre jedzenie, duże ilości alkoholu, nagłe zmiany temperatury, chlorowaną wodę, dym nikotynowy.

Faza druga (flushing)

Objawami drugiej fazy rozwoju choroby są:

  • rumień stały
  • grudki i krosty
  • poszerzenie naczyń krwionośnych
  • pieczenie skóry
  • wysuszenie skóry
  • stany zapalne brzegów powiek, rogówek i spojówek
  • zmiany skórne poza twarzą
  • pojawienie się przerostów
    • Podobnie jak w fazie prerosacea objawy w drugiej fazie mogą nasilać się na skutek diety, czynników zewnętrznych, a także zmian endokrynologicznych.

Trądzik różowaty – postacie choroby

Wyróżniamy 4 rodzaje trądziku różowatego. Zostały one szczegółowo opisane poniżej.

Postać teleangiektatyczno-rumieniowata (erythematotelangiectatic rosacea)

Często występująca postać trądziku. Na centralnej części twarzy pojawia się przelotny lub trwały rumień, niekiedy obejmujący także szyję i dekolt. Często pojawiają się także teleangiektazje (czyli tzw. naczynka). W obrębie zmian chory może odczuwać także pieczenie lub palenie skóry.

Postać grudkowo-krostkowa (papulopustular rosacea)

W tej postaci choroby można zaobserwować trwały rumień na środkowej części twarzy, któremu towarzyszą pojawiające się czasowo krostki i grudki. Ta postać choroby może współwystępować z trądzikiem pospolitym.

Postać oczna (ocular rosacea)

To najtrudniejsza do rozpoznania postać choroby, w której dominują objawy oczne. Charakteryzuje się przewlekłymi stanami zapalnymi powiek, rogówek i spojówek. Chory odczuwa dyskomfort w obrębie oczu, które często łzawią i są przekrwione. Towarzyszy temu uczucie pieczenia, swędzenia bądź kłucia, często także światłowstręt lub wrażenie obecności ciała obcego w oku.

Postać z dominacją zmian przerostowych (phymatous rosacea)

W tej postaci trądzik różowaty objawia zgrubieniami na skórze, która ma nieregularną powierzchnię i pojawiają się na nie guzkowate zmiany. Zaobserwować można przerośnięte gruczoły łojowe na nosie. Zdarza się, że oprócz nosa zmiany obejmują także podbródek, policzki, czoło i uszy. Ta postać częściej występuje u mężczyzn. Niekiedy zmianom chorobowym towarzyszy zapalenie mieszków włosowych.

Tradzik rozowaty - postacie choroby
Postacie trądziku różowatego – grafika

Trądzik różowaty – przyczyny

Trądzik różowaty występuje u osób cierpiących na zaburzenia naczynioruchowe, które powodują łatwe czerwienienie się skóry pod wpływem bodźców zewnętrznych i wewnętrznych. Predyspozycje do pojawienia się choroby są dziedziczne. Schorzenie najczęściej dotyka kobiet, po 35. roku życia. Większe szanse na zachorowanie mają osoby o jasnej, delikatnej cerze, jednak choroba może wystąpić w każdym wieku, u obu płci i osób o każdym typie karnacji. Jeśli wystąpi u mężczyzny, zazwyczaj ma ostrzejszy przebieg.

Jednoznaczne przyczyny wystąpienia choroby nie zostały dotychczas poznane – etiologia objawów może być różna. Wśród przyczyn, które mogą wpłynąć na występnie objawów trądziku różowatego wymienia się:

  • zaburzenia endokrynologiczne (np. choroby tarczycy, wahania hormonów w okresie menopauzalnym, zaburzenia miesiączkowania)
  • zaburzenia układu pokarmowego (przewlekłe zaparcia , niedokwaśność soku żołądkowego)
  • predyspozycje genetyczne
  • wzmożoną reaktywność naczyń krwionośnych
  • zarażenie drożdżakami i pasożytami z rodziny roztoczy (w tym wirusem opryszczki wargowej)
  • alergie (głównie oddechowe, w rzadkich przypadkach także pokarmowe)
  • stany zapalne skóry

Ponadto na zaostrzenie się objawów wpływ mogą mieć:

  • sytuacje stresogenne
  • ciężkostrawna dieta
  • nadużywanie alkoholu
  • stosowanie ostrych przypraw
  • picie bardzo gorących napojów
  • picie dużych ilości mocnej czarnej herbaty i kawy
  • korzystanie z sauny
  • korzystanie z solarium
  • korzystanie z basenu z chlorowaną wodą
  • eskpozycja twarzy na słońce
  • przyjmowanie leków obniżających poziom cholesterolu
  • przyjmowanie witaminy b6 i b12 w dużych dawkach
  • stosowanie preparatów glikokortykosteroidowych (maści sterydowych) na skórę twarzy
  • przebywanie w zadymionych pomieszczeniach
  • mróz lub bardzo wysoka temperatura, nagłe zmiany temperatury
  • stosowanie kosmetyków z dużą ilością substancji zapachowych lub alkoholem, masek rozgrzewających
  • stosowanie peelingów, mechaniczne ścieranie naskórka
  • zabiegi złuszczające z zastosowaniem kwasów owocowych lub kwasu salicylowego

Trądzik różowaty a trądzik pospolity – różnice

Trądzik różowaty, wbrew częstym opiniom, nie jest odmianą trądziku pospolitego. Choroba ma inną etiologię i inne są predyspozycje do jej wystąpienia. Trądzik pospolity, zwany także młodzieńczym najczęściej dotyka osoby w wieku dojrzewania. Objawia się występowaniem ropnych krostek na twarzy, plecach i klatce piersiowej. Wypryskom towarzyszą zaskórniaki, wągry, grudki, guzki i torbiele. Przyczyną ich powstawania jest produkcja zbyt dużych ilości sebum przez gruczoły łojowe. W trądziku różowatym także pojawiają się grudki, które wyglądem mogą przypominać krostki występujące w trądziku pospolitym, jednak zazwyczaj nie mają one w sobie ropy. Bezpośrednią przyczyną ich pojawienia się nie jest nadmierna produkcja sebum, a zaburzenia naczynioruchowe. Trądzik różowaty występuje w znacznie późniejszym wieku niż trądzik młodzieńczy – zazwyczaj po 35 roku życia. Choć etiologia i najczęstszy wiek występowania są różne, zdarza się, że choroby współwystępują. Może się do tego przyczynić m.in. nieprawidłowe leczenie lub nieodpowiednia pielęgnacja skóry.

Jak leczyć trądzik różowaty?

Jeżeli podejrzewasz, że możesz cierpieć z powodu trądziku różowatego, koniecznie udaj się do dermatologa, który postawi diagnozę oraz zaproponuje odpowiednią terapię. W leczeniu trądziku stosuje się środki doustne i preparaty zewnętrzne, nakładane bezpośrednio na twarz. Ważny jest także odpowiedni dobór kosmetyków, które nie będą pogarszały stanu skóry. Lekarz może także zalecić wykonanie dodatkowych badań (np. endokrynologicznych) i zależnie od wyników, zaordynować leczenie przyczyn choroby.

Trądzik różowaty – leczenie ogólne

W leczeniu ogólnym trądziku różowatego, stosuje się środki doustne, takie jak:

  • antybiotyki tetracyklinowe (tetracyklina, doksycyklina, limecyklina)
  • makrolidy (erytromycyna, klarytromycyna, azytromycyna)

Ponadto pomocniczo zaleca się przyjmować preparaty zawierające witaminę PP (niacynę) i witaminę C.

Trądzik różowaty – leczenie miejscowe

W leczeniu miejscowym stosuje się kremy i maści na trądzik różowaty, które nakłada się bezpośrednio na zmienione chorobowa miejsca. Substancje czynne zawarte w to preparatach to:

  • metronidazol
  • kwas azelainowy
  • sulfacetamid sodowy z 5% siarką
  • nadtlenek benzoilu
  • antybiotyki, z grupy makrolidów (erytromycyna, klindamycyna, tetracyklina)
  • izotretynoina – leki z tą substancją, stosuje się u pacjentów, u których zawiodły inne formy leczenia, gdyż jej stosowanie niesie ze sobą wysokie prawdopodobieństwo wystąpienia działań niepożądanych.

Trądzik różowaty – leczenie przyczyn

W leczeniu trądziku różowatego, ważna jest diagnoza zaburzeń, które mogły mieć wpływ na wystąpienie choroby. U osób, u których trądzik różowaty występuje na tle zaburzeń endokrynologicznych (hormonalnych), reakcji alergicznych lub zaburzeń układu pokarmowego, konieczna jest konsultacja z odpowiednim specjalistą i zastosowanie leczenia przyczynowego.

Zabiegi na trądzik różowaty

Aby zmniejszyć widoczne objawy trądziku różowatego, można stosować także odpowiednie zabiegi:

  • laser
  • impulsywną terapię świetlną – zmniejszającą rumień twarzy (metoda jest delikatniejsza od zabiegów laserowych, efekty widoczne są po ok. 5 tygodniach od zabiegu)
  • zabieg chirurgiczny – ścinanie nożem elektrycznym (u pacjentów z przerostami na nosie)

Kosmetyki na trądzik różowaty

Aby leczenie trądziku różowatego było skuteczne, ważny jest odpowiedni dobór dermokosmetyków. Przede wszystkim należy unikać kosmetyków z alkoholem, dużą ilością substancji zapachowych, gruboziarnistych peelingów i masek rozgrzewających. Najlepsze są kosmetyki apteczne, które nie będą dodatkowo podrażniały skóry. Konieczne jest stosowanie kremu z wysokim filtrem, gdyż promienie UV pogarszają objawy choroby. Krem na trądzik różowaty może zawierać: wyciąg z zielonej herbaty, niacynamid (witamina. B3), wyciąg z ziela Chrysanthellum Indicum, kwas azelainowy, wierzbownicę, ekstrakt z aloesu, wyciąg z algi złotej, witaminę C. Kremy i maści na trądzik różowaty redukują rumień, wzmacniają naczynia krwionośne, łagodzą podrażnienia, świąd i pieczenie, przeciwdziałają rozwojowi choroby.

Trądzik różowaty – dieta

Podczas leczenia trądziku różowatego bardzo ważna jest odpowiednia dieta. Przede wszystkim należy unikać zbyt gorących napojów i dań oraz ostrych potraw, gdyż rozszerzają one naczynia krwionośne. Nie należy także nadużywać alkoholu, szczególnie niekorzystne są tzw. kolorowe alkohole. Lepiej pić wino białe, niż czerwone. Należy unikać napojów z dużą ilością kofeiny i teiny (czarną herbatę warto zamienić na zieloną), czekolady i produktów zawierających kakao, ciężkostrawnych, tłustych potraw oraz tzw. fastfoodów.

Czego należy unikać przy trądziku różowatym
Dieta w trądziku różowatym – grafika

W diecie warto spożywać produkty bogate w witaminy A, E, witaminy z grupy B (szczególnie niacynę) oraz nienasycone kwasy tłuszczowe omega-3.

Czy da się wyleczyć trądzik różowaty?

Całkowite wyleczenie trądziku różowatego jest trudne do osiągnięcia, jednak odpowiednie leczenie w połączeniu z dietą i unikaniem sytuacji, które mogą prowadzić do wystąpienia objawów, zazwyczaj przynosi oczekiwane rezultaty. Warto pamiętać, że leczenie trądziku pospolitego często trwa wiele lat, a po jego zakończeniu konieczne jest terapia podtrzymująca.

Źródła:

Jak działa nasz serwis?
Wybierasz lek
Wypełniasz formularz medyczny
Lekarz wystawia receptę
Lek jest wysyłany z apteki
Darmowa dostawa