> Impotencja > Przyczyny impotencji

Przyczyny impotencji

Według statystyk na zaburzenia erekcji cierpi nawet 189 milionów mężczyzn na świecie. Szacuje się, że impotencja dotyka co najmniej 1,5 miliona Polaków, którzy ukończyli 35. rok życia. Problemy z uzyskaniem i utrzymaniem wzwodu mogą pojawić się w każdym wieku, jednak częstość ich występowania zwiększa się wraz z upływem lat. Można wymienić cztery główne grupy przyczyny występowania zaburzeń erekcji: niezdrowy styl życia, problemy psychologiczne, choroby oraz przyjmowanie niektórych leków.

Erekcja może mieć miejsce dzięki zwiększonemu napływowi krwi do prącia na skutek rozluźnienia naczyń krwionośnych. Aby pojawił się wzwód, musi dojść do podniecenia seksualnego wywołanego dotykiem oraz powstającymi w mózgu wyobrażeniami. Następnie, dzięki działalności układu nerwowego, mózg wysyła impuls do nerwów które umieszczone są wokół genitaliów. Pobudzenie tych nerwów powoduje rozluźnienie naczyń krwionośnych i umożliwia napływ krwi do penisa. Zazwyczaj więc do problemów z uzyskaniem wzwodu dochodzi na skutek czynników wpływających negatywnie na pracę układu krążenia i układu nerwowego. Ich prawidłowe funkcjonowanie jest bowiem niezbędne do osiągnięcia wzwodu.

Fizjologia wzwodu – grafika

Przyczyny impotencji o podłożu organicznym

Podłoże chorobowe, to najczęstszy powód zaburzeń erekcji. Długotrwała niezdolność do uzyskania lub utrzymania wzwodu w 80% przypadków jest konsekwencją chorób lub różnego rodzaju zaburzeń takich jak: choroby przewlekłe (np. cukrzyca, miażdżyca, niewydolność nerek, choroby układu krążenia, stwardnienie rozsiane), zaburzenia hormonalne (szczególnie po 65. roku życia), zmiany naczyniowe, choroby prostaty.

Naczyniowe przyczyny impotencji

Zaburzenia potencji o podłożu naczyniowym spowodowane są zmianami w naczyniach krwionośnych, które doprowadzają i odprowadzają krew do prącia. Problemy mogą wynikać wrodzonych wad naczyń krwionośnych jak również chorób, które powodują uszkodzenia i niedrożność żył oraz tętnic.

Hiperlipidemia i miażdżyca

Hiperlipidemia spowodowana jest zaburzeniami metabolizmu tłuszczów, które skutkują zbyt wysokim poziomem tzw. złego cholesterolu (LDL) i trójglicerydów we krwi. Zazwyczaj do choroby dochodzi u osób prowadzących siedzący tryb życia oraz nie zdrowo się odżywiających, których dieta bogata jest w cukier i wysoko nasycone kwasy tłuszczowe. Nadmiar złego cholesterolu jest główną przyczyną powstawania złogów tłuszczowych i rozwoju miażdżycy.

Miażdżyca to choroba przewlekła, w przebiegu której dochodzi do powstawania złogów tłuszczowych (lipidów) na ścianach wewnętrznych tętnic. Powoduje to zwężenie światła tętnic i znacznie utrudnia przepływ krwi do organów. Zmiany miażdżycowe mogą pojawić się w różnych lokalizacjach, w tym między innymi w tętnicy sromowej, która jest główną tętnicą krocza i narządów erekcyjnych. To przez nią dochodzi do penisa krew, która wywołuje erekcję. Jeśli jej przepływ zostanie zaburzony, spowoduje to trudności z osiągnięciem i utrzymaniem wzwodu.

Zespół Leriche'a

Zespołem Leriche'a nazywa się objawy spowodowane niedrożnością aortalno-biodrową. Do zaburzeń dochodzi w wyniku zwężenia lub niedrożności końcowego odcinka aorty brzusznej lub tętnic biodrowych. Ograniczony przepływ krwi przez naczynia krwionośne tętnic biodrowych uniemożliwia uzyskanie wzwodu. Do głównych przyczyn zespołu Leriche'a należą zmiany miażdżycowe, które mogą zostać nasilone przez palenie tytoniu, cukrzycę, nadciśnienie tętnicze oraz zwiększony poziom fibrynogenu we krwi.

Cukrzyca

Cukrzyca to przewlekła choroba metaboliczna, której charakterystycznym objawem jest zwiększony poziom glukozy we krwi. Hiperglikemię w cukrzycy powodują zaburzenia produkcji oraz działania insuliny (hormonu produkowanego przez trzustkę). Choroba może mieć charakter autoimmunologiczny (cukrzyca typu 1) lub być konsekwencją niezdrowego trybu życia, nadwagi i innych czynników środowiskowych (cukrzyca typu 2).

W długotrwałym przebiegu cukrzycy może dojść do neuropatii cukrzycowej - poważnych uszkodzeń nerwów i naczyń krwionośnych. Jeśli w wyniku choroby dojdzie do zmian żył i tętnic znajdujących się w obrębie genitaliów, może to powodować poważne problemy z osiągnięciem i utrzymaniem erekcji.

Spośród wielu powikłań cukrzycy (makro- i mikroangiopatia cukrzycowa) chorzy oceniają zaburzenia erekcji jako jeden z głównych czynników pogarszających komfort życia. Zaburzenia wzwodu mogą się pojawiać okresowo, w momentach złego wyrównania metabolicznego cukrzycy — ustępują wówczas po właściwym leczeniu choroby podstawowej. Niekiedy mogą stanowić późne powikłania cukrzycy, określane w piśmiennictwie jako silent complication (powikłania nieme), ponieważ większość pacjentów nie rozmawia na ten temat z lekarzem prowadzącym, a także nie podejmuje prób terapii.

R. Liana, I, Ponikowska, Zaburzenia erekcji u chorych na cukrzycę

Nadciśnienie

Nadmiernie wysokie ciśnienie tętnicze krwi może prowadzić do niebezpiecznych zmian w układzie krwionośnym, takich jak uszkodzenia wewnętrznych błon tętnic. Jeśli do nich dojdzie, naczynia krwionośne zaczną się przebudowywać, aby zwiększyć odporność na dalsze uszkodzenia wynikające ze zbyt wysokiego ciśnienia przepływającej krwi. Przebudowane tętnice mają mniejszą możliwość rozszerzania się co utrudnia przepływ krwi. Jeśli do destrukcyjnych zmian dojdzie w naczyniach krwionośnych zlokalizowanych w okolicach genitaliów, prawidłowy przepływ krwi do członka i wzwód mogą okazać się niemożliwe.

Choroba Peyroniego

Chorobą Peyroniego określa się stwardnienie ciał jamistych prącia. Charakterystycznym objawem tej choroby jest nienaturalne wygięcie penisa w stanie erekcji, któremu dodatkowo towarzyszy ból. Twardniejące ciała jamiste powodują tworzenie się obrębie osłonki białawej prącia, twardych, łącznotkankowych blaszek. Zwłóknienie osłonki powoduje zakrzywienie penisa, które w poważnych przypadkach może uniemożliwić współżycie i spowodować impotencję. Do przyczyn tej choroby zalicza się choroby weneryczne, infekcje (m. in. zapalenie cewki moczowej), zmiany miażdżycowe i mikrourazy penisa.

Neurogenne przyczyny impotencji

Jedną z przyczyn impotencji mogą być choroby neurologiczne. Zalicza się do nich między innymi chorobę Alzheimera, Parkinsona a także stwardnienie rozsiane, wylewy, udary, czy guzy. Wszystkie te choroby mogą prowadzić do poważnych zmian w mózgu. Jeśli uszkodzone zostaną obszary mózgu, które są odpowiedzialne za funkcje seksualne (między innymi cześć kory mózgowej nazywana wyspą oraz prążkowie) może to prowadzić do impotencji. Choroby te mogą również uszkodzić komórki nerwowe, które przewodzą impulsy między genitaliami a mózgiem, co również prowadzi do problemów z erekcją.

Uszkodzenia układu nerwowego

Urazy rdzenia kręgowego i miednicy, a także niektóre zabiegi chirurgiczne mogą prowadzić do uszkodzeń układu nerwowego. Jeśli uszkodzony zostanie znajdujący się w rdzeniu kręgowym ośrodek erekcji lub nerwy przewodzące impulsy z i do genitaliów, może stać się to przyczyną impotencji. Podczas niektórych operacji prowadzonych w obrębie jelita prostego, prostaty lub pęcherza, dochodzi do uszkodzenia pęczków nerwowych, odpowiadających za osiągnięcie i utrzymanie erekcji, co prowadzi do tak zwanej impotencji postchirurgicznej.

Zaburzenia hormonalne

Choroby trzustki

Schorzeniem trzustki, które najczęściej doprowadza do impotencji, jest cukrzyca. Wysokie stężenie glukozy we krwi doprowadzać może do uszkodzenia różnych nerwów oraz naczyń krwionośnych – degradowane mogą być również te struktury, które są zaangażowane w pojawianie się wzwodu. Właściwe i wcześnie podjęte leczenie cukrzycy jest bardzo ważne, ponieważ nerwy i naczynia krwionośne mogą ulegać nieodwracalnym uszkodzeniom, czego skutkiem może być trwała impotencja.

Zaburzenia czynności tarczycy

Hormony gruczołu tarczycowego mają bardzo wiele funkcji, odpowiadają one za utrzymywanie właściwego metabolizmu komórkowego oraz wpływają na przebieg procesów umysłowych. Odpowiedni poziom hormonów tarczycy warunkuje również występowanie u pacjenta optymalnego poziomu libido. Spadek popędu płciowego może utrudnić mężczyźnie osiągnięcie lub utrzymanie erekcji. Zaburzenia erekcji mogą pojawiać się zarówno w związku z nadczynnością, jak i niedoczynnością tarczycy.

Niedobory testosteronu

Prawidłowy poziom testosteronu jest jedną z częstszych przyczyn impotencji hormonalnej. Zbyt niskie stężenie męskich hormonów płciowych może powodować nie tylko zaburzenia erekcji, ale także spadek libido oraz zanikanie męskich cech płciowych (może np. dochodzić do utraty włosów z okolicy klatki piersiowej czy z okolicy narządów płciowych).

Kluczowe znacznie dla zaburzeń erekcji ma obniżone stężenie testosteronu, co wpływa również na zmianę histologiczną tkanek prącia – powoduje ubytek włókien elastycznych w otoczce białawej prącia oraz ubytek komórek mięśni gładkich w ciałach jamistych, które w obu przypadkach zastępowane są kolagenem

P. Bogdański, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

Nadmiar estrogenów

Estrogeny są hormonami typowo przypisywanymi płci żeńskiej. W niewielkich ilościach występują one jednak również u mężczyzn. W przypadku pewnych patologii prawidłowa równowaga hormonalna może jednak zostać zaburzona, czego efektem jest stan, w którym żeńskie hormony płciowe zaczynają dominować nad hormonami typowo męskimi. Nadmiar estrogenów może w takiej sytuacji być przyczyną impotencji hormonalnej, a także powodować powiększanie się męskich gruczołów piersiowych (tzw. ginekomastię) oraz zmniejszanie wielkości jąder.

Nadmierne stężenie estrogenów może występować na przykład na skutek marskości wątroby. Inną częstą przyczyną jest znaczna otyłość (w tkance tłuszczowej dochodzi do przemian, na drodze których uwalniane są estrogeny – im więcej jest tkanki tłuszczowej, tym więcej tych hormonów może być produkowanych).

Zaburzenia czynności przysadki mózgowej

Przysadka mózgowa to, obok podwzgórza, gruczoł zawiadujący czynnością innych narządów produkujących hormony. Zbyt niskie wydzielanie TSH przez przysadkę (czyli hormonu stymulującego tarczycę do wydzielania jej hormonów) może prowadzić do niedoczynności tarczycy, a stan ten – jak już wspomniano – jest jedną z przyczyn impotencji hormonalnej.

Problemem związanym z przysadką, który może prowadzić do zaburzeń wzwodu, jest też hiperprolaktynemia. Prolaktyna uwalniana jest z tylnego płata przysadki mózgowej, do jej nadmiaru może dochodzić np. poprzez obecność gruczolaka przysadki produkującego ten hormon, ale i poprzez niedobór hormonów tarczycy w organizmie (w takiej sytuacji podwzgórze zwiększa uwalnianie TRH - substancja ta ma za zadanie pobudzać tarczycę do wydzielania swoich hormonów, ale i doprowadza do zwiększonego uwalniania prolaktyny). Nadmiar prolaktyny u mężczyzny prowadzić może do impotencji hormonalnej, znacznego obniżenia libid oraz bezpłodności. Wymienione zjawiska zachodzą na skutek tego, że prolaktyna doprowadzać może do zmniejszenia stężenia testosteronu w męskim organizmie.

Choroby nadnerczy

Zaburzenia wzwodu pojawiać się mogą również w przypadku patologii toczących się w obrębie nadnerczy. Ich hormony – przede wszystkim glikokortykosteroidy i mineralokortykosteroidy – odpowiadają m.in. za regulację gospodarki wodno-elektrolitowej, ale i za przebieg procesów metabolicznych. Do impotencji doprowadzić może nadmiar hormonów kory nadnerczy – tak bywa w przypadku zespołu Cushinga, gdzie obniżonemu libido i impotencji towarzyszyć może tendencja do nadciśnienia tętniczego oraz znaczna otyłość. W przebiegu jednostki odwrotnej, czyli niedoczynności kory nadnerczy (nazywanej zespołem Conna) pacjenci odczuwają wyjątkowe zmęczenie i słabość. Oprócz przy niedoborze hormonów kory nadnerczy występować może również impotencja.

Inne organiczne przyczyny impotencji

Starzenie się organizmu

Starzenie się powoduje szereg zmian w organizmie, które bardzo często są przyczyną zaburzeń erekcji. Im mężczyzna starszy, tym większe jest ryzyko, że zachoruje na impotencję. U młodych mężczyzn przewlekłe problemy ze wzwodem pojawiają się stosunkowo rzadko (ok. 8%), podczas kiedy u pacjentów w wieku około 65 lat mogą dotyczyć nawet ¼ populacji. W przypadku pacjentów powyżej 80 lat, nawet 75% może mieć kłopoty z osiągnięciem lub utrzymaniem erekcji.

Pierwszą przyczyną impotencji u starszych mężczyzn jest spadek testosteronu i wzrost żeńskich hormonów płciowych. Ponadto wraz z wiekiem dochodzi do zmian we włóknach kolagenowych i elastycznych budujących błonę białawą wokół jąder. U starszych pacjentów obserwuje się także zanik mięśni gładkich, które zlokalizowane są w prąciu.

Wraz z wiekiem znacznie wzrasta ponadto ryzyko chorób, które przyczyniają się do zaburzeń erekcji, takich jak miażdżyca, nadciśnienie, cukrzyca, czy też schorzenia prostaty.

Przewlekła niewydolność nerek

Przewlekła niewydolność nerek oraz inne schorzenia tych organów mogą przyczyniać się do trudności z osiągnięciem wzwodu. Kłopoty z ciśnieniem, a także konieczność częstych mikcji powoduje osłabienie tkanki łącznej oraz komórek mięśniowych, które między innymi są odpowiedzialne za powstanie erekcji.

Choroby prostaty

Pacjenci cierpiący na schorzenia prostaty często doświadczają problemów z osiągnięciem wzwodu. Impotencja dotyka mężczyzn chorujących z powodu łagodnego przerostu prostaty, jak również zmagających się z nowotworem stercza. Schorzenia prostaty mogą powodować ból w trakcie stosunku lub przy wytrysku, który skutkuje lękiem przed stosunkiem i w konsekwencji prowadzi do impotencji. Ponadto w chorobach prostaty często dochodzi objawów takich jak częstomocz, krwiomocz, zakażenia dróg moczowych, bóle w podbrzuszu, okolicy lędźwiowej oraz kroczu. Objawy te prowadzą do znacznego dyskomfortu psychicznego, a w konsekwencji spadku libido i impotencji.

Zaburzenia erekcji u pacjentów chorujących na schorzenia prostaty mogą także wynikać z przyjmowanych leków. Niektóre farmaceutyki stosowane w chorobach stercza mogą powodować znaczne problemy z osiągnięciem wzwodu.

U pacjentów, u których zdiagnozowany został rak prostaty, często istnieje konieczność zabiegu radykalnej prostatektomii w celu usunięcia zmian nowotworowych. Podczas zabiegu usuwa się prostatę wraz z pęcherzykami nasiennymi i węzłami chłonnymi miednicy. Jedną z najczęstszych komplikacji tego zabiegu, która dotyka nawet 72% pacjentów, jest problem z osiągnięciem wzwodu wystarczającego do penetracji.

Przyczyny impotencji o podłożu psychogennym

Czynniki psychogenne są odpowiedzialne za ok. 10% przypadków zaburzeń potencji. Jednocześnie, wśród młodych mężczyzn, poniżej 40 roku życia, jest to najczęstszy powód problemów z erekcją. Powodem zaburzeń erekcji na tle psychogennym mogą być między innymi stres, stany lękowe, depresja, czy problemy emocjonalne. Problemów z erekcją mogą ponadto doświadczać mężczyźni, którzy doświadczyli traum w przeszłości.

Charakterystyczny dla impotencji psychogennej, jest fakt, że mężczyźni którzy jej doświadczają często mają problemy z osiągnięciem wzwodu jedynie podczas kontaktów seksualnych, natomiast dalej występują u nich poranne erekcje. Są oni także zdolni do osiągnięcia normalnego wzwodu dzięki masturbacji.

O psychogennym podłożu problemów z potencją może świadczyć ponadto fakt, że pojawiły się one nagle. Objawy impotencji, która ma podłoże chorobowe zazwyczaj narastają powoli.

Lęk przed rozczarowaniem

U mężczyzn, którzy rozpoczynają dopiero życie seksualne, jedną z częstszych przyczyn impotencji jest lęk przed rozczarowaniem partnerki. Mężczyźni stawiają sobie zbyt wysokie wymagania (dotyczące np. czasu penetracji), którym nie są w stanie sprostać. Niepowodzenia prowadzą do rozwoju kompleksów i mniejszej pewności siebie w kontaktach seksualnych. Powoduje to narastający lęk przed niesprawdzeniem się w roli mężczyzny i może prowadzić do zaburzeń potencji.

Częstym powodem zaburzeń erekcji na tle psychogennym są również kompleksy dotyczące np. zbyt małego członka. Kompleksy często rozwijają się u młodych mężczyzn, którzy wiedzę na temat seksu czerpią z pornografii i porównują się z grającymi tam aktorami.

W etiopatogenezie impotencji zwraca się uwagę również na znaczenie tła kulturowego, a konkretnie kreowania przez kulturę i obyczajowość fantazji erotycznych dotyczących, na przykład znaczenia wielkości członka w sztuce miłosnej, magii fallusa i ról płciowych. Znajduje to potwierdzenie w wizytach u seksuologa z powodu przeżywania sytuacji stresu w obawie, jak partnerka zareaguje na długość członka, i czy mężczyzna sprosta w wykazaniu się pomysłowością przy akcie zbliżenia

Z. Zdrojewicz, K. Lelakowska, Rola stresu w problemach, zaburzeniach i preferencjach seksualnych

Lęk prowadzący do impotencji może ponadto potęgować zła komunikacja w związku. Brak szczerych rozmów, zaufania i zrozumienia wzajemnych potrzeb, często prowadzi do zaburzeń w sferze seksualnej. W tym artykule dowiesz się więcej na temat impotencji z perspektywy kobiet.

Stres i przemęczenie

Przewlekły stres, przemęczenie, brak odpowiedniej ilości snu i niedotlenienie powodują szereg destrukcyjnych reakcji organizmu. Zła ogólna kondycja fizyczna organizmu przekłada się na spadek libido i problemy z potencją. Dodatkowo nadmierne napięcie i ciągłe myślenie o problemach, sprawia, że mężczyzna nie jest w stanie się zrelaksować i wyciszyć. Odprężenie jest natomiast konieczne, do działania układu przywspółczulnego, którego przewaga nad układem współczulnym pozwala na osiągnięcie erekcji.

Należy ponadto zwrócić uwagę, że chroniczny stres i przemęczenie prowadzą do licznych chorób, które wpływają na potencję m. in. nadciśnienia tętniczego i depresji. Mogą także przyczyniać się do zaburzeń hormonalnych powodujących impotencję, takich jak hiperpolaktynemia.

Osoby znajdujące się w stanie stresu mogą odczuwać niechęć do seksu, zobojętnienie. (...). Najgorzej sytuacja przedstawia się w wypadku stresu długotrwałego w postaci serii niepowodzeń w życiu zawodowym, towarzyskim, długotrwałych sytuacji konfliktowych, rozczarowania osobą partnera,trudności wychowawczych wobec własnych dzieci, który po pewnym czasie może prowadzić do zaburzeń seksualnych (np. impotencji, braku orgazmu), niepłodności.

Z. Zdrojewicz, K. Lelakowska, Rola stresu w problemach, zaburzeniach i preferencjach seksualnych

Choroby psychiczne

Choroby psychiczne takie jak depresja, zaburzenia nerwicowe, czy zaburzenia afektywne dwubiegunowe są częstą przyczyną problemów z seksem. Przede wszystkim osoby chore często skarżą się na spadek libido i mniejsze zainteresowanie współżyciem. Trudniej także osiągają podniecenie wystarczające do stosunku. Oznacza to, że mężczyźni potrzebują więcej czasu do osiągnięcia wzwodu, często jednak nie są w stanie osiągnąć pełnej erekcji w ogóle. Dodatkowo, nawet jeśli pojawia się wzwód, pacjenci często nie są zdolni do doświadczenia orgazmu.

Problemy z impotencją u osób borykających się z problemami psychicznymi wynikają z obniżonego nastroju, lęków, doświadczanych przez negatywnych emocji i uczuć, jak również mogą być konsekwencją przyjmowanych leków, które mogą hamować funkcje seksualne ośrodkowego układu nerwowego.

Traumy

Mężczyźni, którzy doświadczyli w przeszłości traumatycznych przeżyć, mogą mieć problemy w sferze seksualnej, które wpływają między innymi na potencję. Trudne przeżycia z dzieciństwa, takie jak gwałt, molestowanie, bicie, czy zastraszanie, mogą uniemożliwić swobodne cieszenie się z życia seksualnego. Zazwyczaj w przypadku takich osób, konieczne jest przejście odpowiedniej psychoterapii pozwalającej przezwyciężyć problemy psychiczne prowadzące do impotencji.

Oprócz traum, problemy z potencją, mogą także wynikać z wychowania i wyniesionego z domu podejścia do seksu. Mężczyźni pochodzący z bardzo religijnych rodzin, gdzie seks uznawany był za grzeszne zachowanie, mogą mieć kłopoty z osiągnięciem wzwodu i satysfakcjonującym współżyciem.

Przyczyny impotencji związane z niezdrowym stylem życia

Często przyczyn problemów seksualnych należy szukać w nieprawidłowym żywieniu powodującym nadciśnienie, nadwagę i otyłość. Do dysfunkcji może prowadzić także sięganie po używki, a w szczególności nadużywanie alkoholu, przyjmowanie narkotyków i palenie papierosów.

Brak ruchu fizycznego i nieodpowiednia dieta

Brak ruchu fizycznego i nieodpowiednia dieta, bogata w cukry proste i wysoko nasycone kwasy tłuszczowe, to najczęstsze przyczyny nadwagi i otyłości. Zbyt duża masa ciała jest natomiast jedną z głównych przyczyn schorzeń takich jak miażdżyca, cukrzyca typu 2, nadciśnienie, czy choroba wieńcowa. Jak wcześniej napisano, choroby te należą do bezpośrednich przyczyn impotencji.

Bez wątpienia duży wpływ na pojawienie się zaburzeń erekcji mają choroby epidemiologiczne związane z otyłością, jak cukrzyca, nadciśnienia tętnicze, zaburzenia gospodarki lipidowej oraz choroby układu sercowo – naczyniowego. Cukrzyca typu 2, silnie związana z epidemią otyłości, przyśpiesza częstość występowania zaburzeń erekcji u mężczyzn średnio o 10 do 15 lat

P. Bogdański, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu

Alkohol

Erekcja związana jest z napływem krwi do penisa i zatrzymaniem jej w prąciu na czas stosunku płciowego. Alkohol działa naczyniorozszerzająco, co powoduje zaleganie krwi w pozostałych częściach ciała i redukcję jej dopływu do prącia. Etanol zaburza również mechanizmy związane z zatrzymywaniem krwi w obrębie penisa. Dlatego wielu mężczyzn po spożyciu alkoholu, nawet jeśli odczuwa silne podniecenie, nie jest wstanie osiągnąć wzwodu lub erekcja następuje później niż normalnie i może się zdarzyć, że jest niepełna lub niespodziewanie zanika.

Warto również zauważyć, że wzwód prącia zachodzi z udziałem czynników mechanicznych (takich jak dotyk) oraz poprzez wyobrażenia i skojarzenia powstające w obrębie mózgu. Pod wpływem alkoholu procesy myślowe ulegają spowolnieniu, ochota na seks może zatem ulec zmniejszeniu. Poza tym transmisja bodźców pomiędzy układem nerwowym, a męskimi narządami rozrodczymi bywa zaburzona.

Przewlekłe nadużywanie alkoholu może wywoływać bardzo poważne spustoszenie w organizmie, wpływając negatywnie na niemal każdy narząd – uszkadza szczególnie trzustkę oraz ośrodkowy układ nerwowy, może także wywoływać zaburzenia pracy serca czy wątroby. A ogólny stan zdrowia ma niebagatelne znaczenie dla udanego życia seksualnego. Ponadto nadużywanie napojów wyskokowych prowadzi do poważnych problemów z erekcją. Szacuje się, że mężczyźni uzależnieni od alkoholu są nawet o 70% bardziej narażeni na wystąpienie zaburzeń potencji, niż mężczyźni niepijący lub pijący niewielkie ilości trunków. Na domiar tego, jak twierdzą seksuolodzy, ponad połowa alkoholików doświadcza przewlekłych zaburzeń erekcji nazywanych impotencją alkoholową.

Wpływ alkoholu na ośrodkowy układ nerwowy

Picie dużych ilości alkoholu przez długi czas powoduje (częściowo nieodwracalne) konsekwencje dla ośrodkowego układu nerwowego. Dochodzi wtedy do zjawiska określanego jako neuropatia, w którym uszkodzeniu ulegają włókna nerwowe. Skutkiem tego procesu jest pogorszenie transmisji bodźców, wysyłanych z przysadki mózgowej do narządów płciowych. Neuropatia upośledza występowanie erekcji, a ponadto obniża jakość doznań płynących ze stosunku płciowego i może prowadzić do anorgazmii. Poza nerwami uszkodzone przez alkohol mogą zostać także naczynia krwionośne w obrębie prącia, co uniemożliwia prawidłową regulację przepływu krwi i, tym samym, utrudnia osiągnięcie erekcji.

Wpływ alkoholu na zaburzenia gospodarki hormonalnej

Efektem długotrwałego spożywania nadmiernych ilości etanolu są uszkodzenia narządów wewnętrznych, w tym m.in wątroby. Patologie wątrobowe, będące wynikiem chorób takich jak marskość wątroby, alkoholowe zapalenie wątroby lub alkoholowe stłuszczenie wątroby, zmieniają metabolizm hormonów płciowych. Obniżeniu ulega stężenie głównego męskiego hormonu – testosteronu – przy jednoczesnym zwiększeniu poziomu typowych dla kobiet estrogenów. Opisane zmiany powodują obniżenie libido i problemy z potencją. Dodatkowo żeńskie hormony płciowe obecne we krwi w nadmiarze skutkować mogą pojawieniem się u mężczyzn m.in. ginekomastii (przerostu sutków).

Wpływ alkoholu na układ krążenia

Zarówno etanol, jak i substancje, które powstają pod wpływem jego trawienia w organizmie, mają negatywny wpływ na układ naczyniowy. Tym czasem prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia jest niezbędne do utrzymania sprawności seksualnej mężczyzny, ponieważ do erekcji dochodzi na skutek zwiększonego dopływu i zmniejszonego odpływu krwi do prącia. I choć niewielkie ilości alkoholu nie wpływają negatywnie na krążenie, a mogą wręcz pomóc dzięki działaniu rozszerzającemu drobne naczynia krwionośne (co ułatwia przepływ krwi i obniża ciśnienie rozkurczowe), nadmierne spożycie może prowadzić do poważnych chorób układu naczyniowego (takich jak nadciśnienie tętnicze), a w konsekwencji do impotencji.

Konsekwencje psychologiczne

Przewlekłe nadużywanie alkoholu może skutkować pojawieniem się stanów lękowych, przewlekłego stresu oraz depresji. Równocześnie wszystkie te czynniki psychologiczne są uznawane za jedne z głównych przyczyn występowania impotencji. Stany depresyjne powodują odczuwanie zmniejszonej radości życia, poczucie smutku oraz szereg objawów somatycznych. W przypadku sfery seksualnej, u mężczyzn obniżenie nastroju często współwystępuje ze zmniejszeniem zainteresowania seksem oraz niemożnością osiągnięcia wzwodu.

Zmiany zachowania

U osób zmagających się z chorobą alkoholową odnotowuje się poważne zmiany zachowania, które mogą mieć istotnie wpływ na jakość współżycia. Znacznie spada koncentracja i zdolność racjonalnej oceny sytuacji, zmniejsza się ogólna aktywność fizyczna. Prowadzi to zarówno do spadku libido, jak i zmniejszenia sprawności seksualnej.

Choroba alkoholowa i wywoływane przez nią zmiany zachowania, często wiodą także do powstania poważnych problemów w związku i kłopotów zawodowych, które skutkują dodatkowym stresem przyczyniającym się do spadku libido i możliwości seksualnych. Ponadto mężczyźni długotrwale nadużywający alkoholu często przestają dbać o swój wygląd fizyczny, a skutki przewlekłego alkoholizmu wpływają negatywnie także na kondycję skóry. Zaniedbany wygląd skutkuje mniejszą atrakcyjnością seksualną w oczach kobiet, co w konsekwencji prowadzi do spadku poczucia własnej wartości.

Co więcej nadmierne spożywanie alkoholu bardzo często wiąże się z innymi czynnikami, negatywnie wpływającymi na potencję. Wśród alkoholików odnotowuje się wyższy odsetek osób palących, otyłych oraz nadużywających substancji psychoaktywnych. Każde z tych zachowań znacznie zwiększa ryzyko wystąpienia zaburzeń seksualnych.

Warto odnotować, że na podstawie szeroko zakrojonych badań prowadzonych w oparciu o studia przypadku stwierdzono, iż zaburzenia erekcji u mężczyzn długotrwale nadużywających alkoholu występują nawet wtedy, kiedy są oni trzeźwi. Etanol wyrządza bowiem trwałe szkody w układzie nerwowym, a ponadto przyczynia się do znacznego pogorszenia kondycji psychicznej i fizycznej.

Papierosy

Palenie papierosów a ryzyko wystąpienia impotencji

Główną przyczyną długotrwałych problemów z potencją wśród młodych mężczyzn jest palenie papierosów. Zdaniem naukowców, palacze są nawet dwukrotnie bardziej narażeni na rozwój zaburzeń erekcji niż osoby niepalące.

Wraz z wiekiem wzrasta ryzyko negatywnego wpływu papierosów na kondycję seksualną. Szacuje się, że u palaczy tytoniu w wieku 30 - 49 lat prawdopodobieństwo wystąpienia impotencji wzrasta nawet o 54% w stosunku do osób niepalących. Najbardziej narażeni na wystąpienie zaburzeń erekcji spowodowanych paleniem są jednak palący, którzy ukończyli 35 rok życia, ale mają mniej niż 40 lat. W tym wieku ryzyko wystąpienia impotencji wśród palących jest o 75% większe w porównaniu do osób, które nie palą tytoniu.

Według danych statystycznych, wśród Polaków z problemem impotencji, co najmniej 115 tysięcy mężczyzn zmaga się z zaburzeniami erekcji będącymi bezpośrednią konsekwencją palenia papierosów. Uważa się jednak, że problemy z erekcją spowodowane paleniem mogą dotyczyć większej liczby mężczyzn, gdyż wielu z nich uważa impotencję za wstydliwy problem i unika kontaktu z lekarzem. Ponadto liczba ta nie uwzględnia byłych palaczy, u których występuje problem z potencją z powodu wcześniejszego palenia papierosów. Co więcej nie są brane pod uwagę przypadki, w których impotencja nie wynika bezpośrednio z palenia papierosów, ale z chorób, które palenie wywołało – np. chorób układu krążenia.

Na podstawie prawie 2 dekad dowodów, używanie tytoniu jest ważnym czynnikiem ryzyka impotencji. Reklamy antytytoniowe zawierające impotencję jako powód do unikania lub zaprzestania używania tytoniu są dobrze uzasadnione faktem naukowym

O. Tammy, D. Nathaniel, The Link between Smoking and Impotence: Two Decades of Evidence

Ponadto jak ustalili chińscy naukowcy na podstawie szerokich badaniach, w których udział wzięło 4,764 mężczyzn:

  • wśród mężczyzn, którzy palą ponad 20 papierosów dziennie, ryzyko wystąpienia dysfunkcji wzwodu jest o 60% większe niż u mężczyzn, którzy nigdy nie palili
  • min 15% byłych i obecnych palaczy zmagało się z problemem zaburzeń erekcji
  • byli i obecni palacze są o 30% bardziej narażeni na impotencję.

Związek palenia tytoniu z wystąpieniem ED (zaburzeń erekcji) potwierdzono w wielu badaniach klinicznych (...). W powtórnej analizie wyników badania Massachusetts Male Aging Study stwierdzili w 8-letniej obserwacji mężczyzn w wieku 40–70 lat, bez chorób układu sercowo-naczyniowego i cukrzycy, że palenie tytoniu niemal podwaja częstość ED. Ponadto badacze ci wykazali, że palenie tytoniu jest silniejszym czynnikiem ryzyka ED niż nadciśnienie tętnicze lub hipercholesterolemia.

M. Klocek, M. Rajzer, K. Kawecka-Jaszcz, Występowanie zaburzeń wzwodu u mężczyzn z pierwotnym nadciśnieniem tętniczym

Wpływ palenia papierosów na sprawność seksualną

Negatywny wpływ palenia papierosów na kondycję seksualną mężczyzn potwierdzają kolejne badania. Ostrzeżenia, które widzisz na paczkach papierosów, nie są więc tylko wymysłem, mającym na celu odstraszyć cię od nałogu. Palenie papierosów ma negatywny wpływ na funkcjonowanie układu krążenia odgrywającego kluczową rolę w uzyskiwaniu prawidłowego wzwodu (wzwód osiągany jest dzięki zwiększonemu dopływowi i zmniejszonemu odpływowi krwi z prącia).

Zarówno nikotyna, jak i inne szkodliwe substancje zawarte w dymie papierosowym, zdaniem naukowców mogą prowadzić do:

  • obniżenia ciśnienia krwi w naczyniach krwionośnych (spowodowanego uszkodzeniem śródbłonka naczyniowego), a tym samym zmniejszenia ilości krwi przepływającej do penisa
  • skurczu tętnic i ograniczenia przepływu krwi do prącia w wyniku pobudzenia układu nerwowego
  • pojawienia się zmian miażdżycowych prowadzących do ograniczenia przepływu krwi do prącia (w wyniku powstawania złogów tłuszczowych wewnątrz tętnic)
  • nagłych skurczy naczyń krwionośnych w penisie spowodowanych pobudzeniem mózgu przez hormony widzialne pod wpływem nikotyny
  • większego stężenia fibrynogenu (białka osocza krwi umożliwiającego krzepnięcie) we krwi, które wpływa na występowanie zakrzepów w drobnych naczyniach krwionośnych zakłócających prawidłowy przepływ krwi
  • upośledzenia mechanizmu zastawkowego, a tym samym rozszerzenia żył, które uniemożliwia zatrzymanie krwi w prąciu i utrzymanie erekcji.

Impotencja to nie jedyny negatywny skutek palenia papierosów na życie seksualne mężczyzn. Naukowcy twierdzą, że u osób palących tytoń zmniejsza się ilość wytwarzanej spermy, a także spada jakość nasienia, co w efekcie może prowadzić do bezpłodności. Ponadto palenie papierosów może prowadzić także do zaburzeń wywołujących przedwczesny wytrysk.

Palenie papierosów a choroby wywołujące impotencję

Nikotyna oraz zawarte w papierosach substancje smoliste są bezpośrednią przyczyną wielu poważnych chorób, które mogą prowadzić do przejściowej lub trwałej impotencji. Zalicza się do nich między innymi: miażdżycę, zespół Leriche'a, choroby tarczycy, nadciśnienie tętnicze i raka prostaty.

Narkotyki

U osób sięgających po narkotyki, zaburzenia seksualne, w tym impotencja, mogą dotyczyć nawet 50-85% populacji. Oprócz problemów z osiągnięciem i uzyskaniem wzwodu, osoby biorące narkotyki mają także problemy z wytryskiem (brak wytrysku), osiągnięciem orgazmu, a także zaburzenia libido.

Przyczyny impotencji u osób uzależnionych mogą mieć charakter psychogenny, częściej jednak podłoże problemu ma charakter organiczny - narkotyki powodują zaburzenia neurogenne oraz endokrynologiczne (spadek poziomu testosteronu, zaburzenia metabolizmu prolaktyny, estrogenów, endomorfin, serotoniny oraz dopaminy).

Niekorzystny wpływ wywierają środki halucynogenne: opiaty hamują HPG, zwiększają poziom prolaktyny, co interferuje z odpowiedzią seksualną kobiet i mężczyzn. Kokaina początkowo działa stymulująco, ze względu na jej właściwości dopaminergiczne, jednak przewlekłe stosowanie prowadzi do dysfunkcji seksualnych, np. zaburzeń erekcji, ze względu na hyperprolaktynemię. Marihuana i haszysz, szczególnie w wysokich dawkach, hamują HPG; wpływają też na obniżenie płodności.

K. Mikzińska, I. Matławska, Znaczenie ziół w zaburzeniach seksualnych

Przyczyny impotencji związane z przyjmowaniem leków

Przyjmowanie niektórych leków, może mieć negatywny wpływ na funkcje seksualne. Wśród substancji, które mogą prowadzić do zaburzeń erekcji wymienia się leki przeciwdepresyjne, przeciwpadaczkowe (np. fenytoina, fenobarbital, gabapentyna, karbamazepina, klonazepam, prymidon), uspokajające, hipotensyjne (obniżające ciśnienie krwi), antagonisty receptora H2 i 5-alfa reduktazy (stosowane w terapii wrzodów żołądka), niesteroidowe leki przeciwzapalne i hormony.

Neuroleptyki i leki antydepresyjne

Neuroleptyki, to grupa leków stosowana w leczeniu zaburzeń psychicznych. Leki te hamują działanie neurotransmisji dopaminergicznej oraz układu przywspółczulnego prowadząc tym samym do zaburzeń erekcji. Preparaty, które powodują problemy z potencją zawierają fenotiazyny, pochodne tioksantenu i butyrofenonu. Szacuje się, że zaburzenia seksualne dotykają około 30–60% pacjentów przyjmujących neuroleptyki.

Do zaburzeń erekcji często dochodzi także u osób stosujących antydepresanty. Farmaceutki te spowalniają działanie układu nerwowego (w tym funkcje seksualne), co prowadzi do osłabienia popędu seksualnego, anorgazmii oraz zaburzeń wzwodu. Antydepresanty mogą również powodować impotencję, przez wpływ na obszary mózgu odpowiedzialne za funkcje seksualne. Mają ponadto wpływ na układ endokrynologiczny.

Leki hipotensyjne

Stosowanie leków na obniżenie ciśnienia często prowadzi do problemów z erekcją. Należy jednak mieć świadomość, że dotyczy to głównie leków starszej generacji, takich jak beta-blokery, np. propranolol oraz alfa blokery. Leki te nie są obecnie stosowane jako środki pierwszego wyboru w leczeniu nadciśnienia. Dodatkowo, odpowiednio dobrane farmaceutyki, nie tylko nie przynoszą problemów z potencją, ale poprzez korzystny wpływ na ciśnienie, mogą przyczynić się do wyleczenia zaburzeń erekcji.

Created by: euroClinix

Źródła:

Jak działa nasz serwis?
Wybierasz lek
Wypełniasz formularz medyczny
Lekarz wystawia receptę
Lek jest wysyłany z apteki
Darmowa dostawa